سنوات و عیدی چطور محاسبه میشود؟
عیدی و سنوات دو مورد از مهم‌ترین حقوق قانونی کارکنان مشمول قانون کار هستند؛ اما نحوه محاسبه آنها یکسان نیست.
عیدی معمولاً بابت کارکرد سالانه پرداخت میشود، در حالی که سنوات یا مزایای پایان کار با سابقه کار فرد ارتباط دارد.
فرمول محاسبه عیدی کارگران
مطابق قانون تعیین عیدی و پاداش سالانه کارگران، کارفرما باید برای یک سال کامل کار، معادل ۶۰ روز آخرین مزد بهعنوان عیدی و پاداش پرداخت کند.
اما عیدی دارای سقف است و مبلغ آن نباید از ۹۰ روز حداقل مزد روزانه قانونی بیشتر شود.
فرمول ساده:
عیدی = ۶۰ روز آخرین مزد
با این شرط که:
عیدی ≤ ۹۰ روز حداقل مزد قانونی
مثال محاسبه عیدی
فرض کنید مزد ماهانه یک کارگر ۳۰ میلیون تومان باشد.
در حالت عادی:
۳۰ میلیون × ۲ = ۶۰ میلیون تومان
اگر این مبلغ از سقف قانونی عیدی همان سال کمتر باشد، عیدی فرد ۶۰ میلیون تومان خواهد بود.
اما اگر دو برابر مزد شخص از سقف قانونی بیشتر شود، همان سقف قانونی ملاک قرار میگیرد.
عیدی فردی که کمتر از یک سال کار کرده چگونه محاسبه میشود؟
قانون برای افرادی که کمتر از یک سال کار کرده‌اند نیز عیدی را پیشبینی کرده است و مبلغ باید متناسب با مدت کارکرد محاسبه شود.
یک روش ساده برای کارکرد ماهانه:
عیدی متناسب = عیدی یک سال کامل × تعداد ماه کارکرد ÷ ۱۲
برای کارکرد دقیق‌تر می‌توان محاسبه را بر اساس تعداد روزهای کارکرد انجام داد.
مثلاً اگر عیدی یک سال کامل فرد ۶۰ میلیون تومان باشد و ۶ ماه کار کرده باشد:
۶۰ × ۶ ÷ ۱۲ = ۳۰ میلیون تومان
سنوات چیست؟
سنوات یا مزایای پایان کار مبلغی است که بر اساس سابقه کار محاسبه میشود.
ماده ۲۴ قانون کار مقرر می‌کند که در خاتمه قرارداد، برای هر سال سابقه مبلغی معادل یک ماه آخرین حقوق بهعنوان مزایای پایان کار پرداخت شود. برای قراردادهای موقت نیز پرداخت مزایای پایان کار به نسبت مدت کارکرد تصریح شده است.
فرمول محاسبه سنوات
برای یک سال کامل:
سنوات = یک ماه آخرین حقوق
برای چند سال سابقه، در حالت ساده:
سنوات = آخرین حقوق ماهانه × تعداد سال‌های سابقه
مثلاً اگر آخرین حقوق مبنای فرد ۲۵ میلیون تومان و سابقه او ۴ سال باشد:
۲۵ × ۴ = ۱۰۰ میلیون تومان
سنوات کمتر از یک سال
برای مدت‌های کمتر از یک سال، مبلغ به نسبت مدت کارکرد محاسبه میشود.
برای مثال اگر فرد ۶ ماه کار کرده و مبنای سنوات ماهانه او ۳۰ میلیون تومان باشد:
۳۰,۰۰۰,۰۰۰ × ۶ ÷ ۱۲ = ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان
بنابراین سنوات متناسب با شش ماه کارکرد برابر ۱۵ میلیون تومان خواهد بود.
تفاوت عیدی و سنوات چیست؟
عیدی یک پاداش قانونی سالانه است و بر مبنای قانون عیدی کارگران محاسبه میشود.
سنوات، مزایای مرتبط با پایان کار و سابقه خدمت است و مبنای قانونی و فرمول جداگانه‌ای دارد.
از این رو ثبت «عیدی» و «سنوات» به‌صورت یک قلم در فیش یا تسویه‌حساب کار درستی نیست؛ بهتر است این دو مبلغ به تفکیک مشخص شوند.
آیا سنوات فقط هنگام بازنشستگی پرداخت میشود؟
خیر. سنوات صرفاً مخصوص بازنشستگی نیست. خاتمه قرارداد و وضعیت‌های پیش‌بینی‌شده در قانون کار می‌توانند موجب محاسبه و تسویه مزایای پایان کار شوند.
در قراردادهای موقت نیز پرداخت مزایای پایان کار به نسبت مدت کارکرد پیشبینی شده است.
تفاوت سنوات با پایه سنوات
یکی دیگر از اشتباهات رایج، یکی دانستن «حق سنوات» با «پایه سنوات» است.
حق سنوات یا مزایای پایان کار، مبلغی است که بابت سابقه و پایان همکاری محاسبه میشود.
پایه سنوات، یکی از مؤلفه‌های مزدی در شرایط مشمول مقررات مربوط است و مفهوم متفاوتی دارد.
بنابراین در نرم‌افزار حقوق و دستمزد باید این دو عامل به‌صورت جداگانه تعریف شوند.
عیدی و سنوات در تسویه حساب
در زمان قطع همکاری معمولاً باید مواردی مانند حقوق پرداخت‌نشده، عیدی متناسب با کارکرد، سنوات، مانده مرخصی قابل بازخرید و سایر مطالبات فرد بررسی شوند.
ثبت دقیق این اقلام در برگه تسویه حساب از اختلاف‌های بعدی میان کارگر و کارفرما جلوگیری می‌کند.
جمع‌بندی
قاعده کلی عیدی برای یک سال کامل، معادل ۶۰ روز آخرین مزد با رعایت سقف ۹۰ روز حداقل مزد قانونی است.
قاعده عمومی سنوات نیز یک ماه آخرین حقوق به ازای هر سال سابقه است و در موارد مشمول، کارکرد کمتر از سال به نسبت مدت خدمت محاسبه میشود.
