شناسه کالا و خدمت چیست؟ آموزش دریافت شناسه کالا و خدمات

شناسه کالا و خدمت چیست و چگونه دریافت می‌شود؟ با تفاوت شناسه عمومی و اختصاصی، نحوه استعلام شناسه و مراحل دریافت آن برای سامانه مؤدیان آشنا شوید.

۱۶ دقیقه مطالعه
نویسنده: فاکتور و سامانهٔ مؤدیان
آموزش دریافت شناسه کالا و خدمات - notaraz - نوتراز

اگر با سامانه مؤدیان و صورتحساب الکترونیکی سروکار داشته باشید، احتمالاً هنگام ثبت فاکتور با فیلدی به نام «شناسه کالا یا خدمت» مواجه شده‌اید.

هر کالا یا خدمتی که در یک صورتحساب الکترونیکی ثبت می‌شود باید دارای شناسه مشخصی باشد تا سامانه بتواند نوع کالا یا خدمت، وضعیت مالیاتی و اطلاعات مرتبط با آن را شناسایی کند.

اما شناسه کالا و خدمت چیست؟ از کجا باید آن را پیدا کنیم؟ شناسه عمومی و اختصاصی چه تفاوتی دارند و اگر برای محصول یا خدمت ما شناسه‌ای وجود نداشته باشد باید چه کار کنیم؟

در این مقاله تمام این موارد را به زبان ساده بررسی می‌کنیم.

شناسه کالا و خدمت چیست؟

شناسه کالا و خدمت یک کد ۱۳ رقمی است که برای شناسایی استاندارد کالاها و خدمات استفاده می‌شود.

در صورتحساب الکترونیکی، برای هر ردیف کالا یا خدمت باید شناسه مرتبط با همان کالا یا خدمت درج شود. طبق اطلاعیه سازمان امور مالیاتی، صدور صورتحساب الکترونیکی مستلزم درج شناسه ۱۳ رقمی کالا یا خدمت در هر ردیف صورتحساب است.

به زبان ساده، این شناسه به سامانه مؤدیان می‌گوید:

«کالا یا خدمتی که در این ردیف فاکتور فروخته شده دقیقاً در چه گروهی قرار دارد؟»

برای مثال به‌جای اینکه سامانه صرفاً با عبارتی مانند «خدمات مشاوره» یا «قطعه صنعتی» مواجه شود، یک کد استاندارد دریافت می‌کند که مشخصات مالیاتی آن کالا یا خدمت به آن مرتبط شده است.

چرا شناسه کالا و خدمت در سامانه مؤدیان اهمیت دارد؟

یکی از اطلاعات مهم در صورتحساب الکترونیکی، شناسه کالا یا خدمت است.

زمانی که یک صورتحساب شامل چند قلم کالا یا چند خدمت مختلف باشد، هر ردیف باید شناسه متناسب با همان قلم را داشته باشد.

استفاده از شناسه کالا و خدمت چند هدف مهم دارد:

  • استانداردسازی اطلاعات کالاها و خدمات

  • شناسایی دقیق‌تر موضوع فروش

  • تعیین وضعیت مشمول یا معاف بودن از مالیات بر ارزش افزوده

  • تعیین نرخ مالیات و عوارض مرتبط

  • کاهش ثبت اطلاعات غیرشفاف در صورتحساب‌ها

  • امکان پردازش سیستمی اطلاعات فاکتورها

در سامانه مربوط به شناسه کالا و خدمت، وضعیت شمول مالیات بر ارزش افزوده و نرخ مرتبط نیز برای شناسه‌ها درج می‌شود.

بنابراین انتخاب یک شناسه صرفاً برای پر کردن یک فیلد در نرم‌افزار حسابداری نیست؛ این انتخاب می‌تواند بر نحوه ثبت مالیاتی همان ردیف فاکتور نیز اثر بگذارد.

آیا شناسه کالا و خدمت همان کد داخلی محصول است؟

خیر.

بسیاری از کسب‌وکارها برای محصولات خود کد داخلی تعریف می‌کنند.

برای مثال یک فروشگاه ممکن است محصولی را با کد:

A-1024

در نرم‌افزار انبار خود ثبت کرده باشد.

این کد فقط برای مدیریت داخلی آن کسب‌وکار است و شناسه کالا یا خدمت سامانه مؤدیان محسوب نمی‌شود.

شناسه کالا و خدمت یک کد استاندارد است که براساس ساختار رسمی تعریف شده و برای استفاده در صورتحساب‌های الکترونیکی کاربرد دارد.

بنابراین می‌توانید در نرم‌افزار حسابداری خود هم‌زمان دو کد داشته باشید:

کد داخلی کالا: برای مدیریت انبار و حسابداری خودتان

شناسه کالا/خدمت: برای ثبت در صورتحساب الکترونیکی و سامانه مؤدیان

شناسه کالا و خدمات چند رقمی است؟

شناسه کالا یا خدمت مورد استفاده در صورتحساب الکترونیکی ۱۳ رقمی است.

طبق راهنمای منتشرشده درباره سامانه مؤدیان، برای هر ردیف صورتحساب باید شناسه ۱۳ رقمی مرتبط با کالا یا خدمت درج شود.

بنابراین اگر در نرم‌افزار حسابداری شما فیلدی با عنوان «شناسه کالا و خدمت سامانه مؤدیان» وجود دارد، باید شناسه معتبر مربوط به همان کالا یا خدمت در آن وارد شود.

انواع شناسه کالا و خدمت

یکی از مهم‌ترین نکاتی که باید بدانید این است که شناسه‌های کالا و خدمت به‌طور کلی در دو گروه قرار می‌گیرند:

۱. شناسه عمومی کالا و خدمت

شناسه عمومی برای یک گروه یا دسته کلی از کالاها و خدمات تعریف می‌شود.

یعنی ممکن است چند کالا یا خدمت مشابه بتوانند از یک شناسه عمومی مشترک استفاده کنند.

شناسه عمومی معمولاً زمانی کاربرد دارد که شناسه اختصاصی مرتبط هنوز در سامانه وجود نداشته یا در دسترس مؤدی نباشد.

طبق اطلاعیه سازمان امور مالیاتی، هر گروه کالا یا خدمات دارای یک شناسه عمومی است و شناسه‌های اختصاصی در زیرمجموعه آن قرار می‌گیرند. همچنین در صورت نبود شناسه اختصاصی، امکان استفاده از شناسه عمومی مرتبط پیش‌بینی شده است.

۲. شناسه اختصاصی کالا و خدمت

شناسه اختصاصی اطلاعات دقیق‌تری از یک کالا یا خدمت مشخص ارائه می‌دهد.

این شناسه می‌تواند به مشخصات دقیق‌تر کالا یا خدمت مرتبط باشد و برخلاف شناسه عمومی، فقط یک گروه کلی را نشان نمی‌دهد.

تولیدکنندگان، واردکنندگان و ارائه‌دهندگان خدمات حسب مقررات و شرایط فعالیت خود ممکن است نیاز به دریافت شناسه اختصاصی داشته باشند.

تفاوت شناسه عمومی و اختصاصی چیست؟

برای درک بهتر تفاوت این دو شناسه، می‌توان آنها را به این شکل مقایسه کرد:

ویژگیشناسه عمومیشناسه اختصاصیتعداد ارقام۱۳ رقم۱۳ رقمسطح شناساییگروه کلی کالا یا خدمتکالا یا خدمت مشخص‌ترامکان استفاده مشترکممکن است برای چند قلم مشابه استفاده شوداختصاصی‌تر استکاربردزمانی که شناسه اختصاصی وجود ندارد یا حسب ضوابط قابل استفاده استشناسایی دقیق کالا یا خدمتمحل مشاهده شناسه معتبر مالیاتیسامانه شناسه کالا و خدمتسامانه شناسه کالا و خدمت پس از بارگذارینرخ ارزش افزودهدر سامانه قابل بررسی استدر سامانه قابل بررسی است

نکته مهم این است که شناسه عمومی به معنی یک کد دلخواه یا موقت ساخته‌شده توسط مؤدی نیست.

شناسه عمومی نیز یک شناسه رسمی موجود در فهرست شناسه‌های کالا و خدمات است و باید دقیقاً از میان شناسه‌های معتبر انتخاب شود.

از کجا شناسه کالا و خدمت را پیدا کنیم؟

اولین قدم این نیست که بلافاصله درخواست ایجاد شناسه جدید بدهید.

ابتدا باید بررسی کنید که آیا برای کالا یا خدمت شما قبلاً شناسه مناسبی ایجاد شده است یا خیر.

سازمان امور مالیاتی سامانه‌ای برای مشاهده و دریافت فهرست شناسه‌های کالا و خدمات در نظر گرفته است. مؤدیان می‌توانند شناسه‌های موجود و اطلاعات مالیاتی مرتبط با آنها را از این سامانه بررسی کنند.

در این فهرست معمولاً اطلاعاتی مانند موارد زیر قابل بررسی است:

  • شناسه ۱۳ رقمی

  • عنوان کالا یا خدمت

  • عمومی یا اختصاصی بودن شناسه

  • وضعیت مشمولیت مالیات بر ارزش افزوده

  • نرخ یا اطلاعات مالیاتی مرتبط

بنابراین قبل از صدور اولین صورتحساب، بهتر است تمام کالاها و خدمات پرتکرار کسب‌وکار خود را بررسی کرده و شناسه صحیح هرکدام را در نرم‌افزار حسابداری ثبت کنید.

چگونه شناسه کالا و خدمت را پیدا کنیم؟

برای پیدا کردن شناسه مناسب می‌توانید این مراحل را طی کنید:

مرحله اول: مشخص کنید کالا دارید یا خدمت

ابتدا دقیقاً مشخص کنید موضوع فروش شما چیست.

برای مثال:

  • فروش کالا

  • ارائه خدمات

  • تولید کالا

  • واردات کالا

  • ارائه خدمات تخصصی

  • فعالیت پیمانکاری

این موضوع در انتخاب شناسه و مسیر دریافت شناسه اختصاصی اهمیت دارد.

مرحله دوم: عنوان دقیق کالا یا خدمت را مشخص کنید

عبارت‌های خیلی کلی ممکن است باعث انتخاب اشتباه شوند.

مثلاً به‌جای جستجوی صرف عبارت «خدمات»، بهتر است نوع خدمت خود را دقیق‌تر مشخص کنید.

همین موضوع درباره کالا نیز صدق می‌کند.

مرحله سوم: فهرست شناسه‌های موجود را بررسی کنید

در سامانه رسمی شناسه کالا و خدمات، شناسه مرتبط با فعالیت خود را جستجو کنید.

اگر شناسه اختصاصی مرتبط وجود داشته باشد، باید بررسی کنید آیا همان شناسه با کالا یا خدمت شما مطابقت دارد یا خیر.

اگر شناسه اختصاصی وجود ندارد، شناسه عمومی مرتبط را بررسی کنید.

مرحله چهارم: نرخ مالیات را کنترل کنید

یکی از مهم‌ترین مراحل، بررسی وضعیت مالیات بر ارزش افزوده شناسه انتخاب‌شده است.

صرف شباهت نام یک شناسه با محصول شما کافی نیست.

باید مطمئن شوید:

  • عنوان شناسه با کالا یا خدمت منطبق است؛

  • وضعیت مشمول یا معاف بودن صحیح است؛

  • اطلاعات مالیاتی آن با کالای شما تطابق دارد.

چگونه شناسه عمومی کالا و خدمت دریافت کنیم؟

در مورد شناسه عمومی، در بسیاری از مواقع اصطلاح «دریافت شناسه» کمی گمراه‌کننده است.

معمولاً لازم نیست مؤدی برای خودش یک شناسه عمومی جدید ایجاد کند.

شناسه‌های عمومی از قبل تعریف شده‌اند و مؤدی باید شناسه عمومی مرتبط با کالا یا خدمت خود را از فهرست موجود پیدا و استفاده کند.

بنابراین مراحل کار معمولاً به این شکل است:

  1. وارد سامانه رسمی شناسه کالا و خدمت شوید.

  2. کالا یا خدمت موردنظر را جستجو کنید.

  3. فهرست شناسه‌های مرتبط را بررسی کنید.

  4. شناسه عمومی متناسب را انتخاب کنید.

  5. وضعیت مالیات و عوارض آن را کنترل کنید.

  6. شناسه ۱۳ رقمی را در نرم‌افزار حسابداری تعریف کنید.

  7. از همان شناسه هنگام صدور صورتحساب الکترونیکی استفاده کنید.

در صورت نبود شناسه اختصاصی مرتبط، براساس راهنمای سازمان امور مالیاتی امکان استفاده از شناسه عمومی مرتبط در نظر گرفته شده است.

چگونه شناسه اختصاصی کالا دریافت کنیم؟

اگر تولیدکننده یا واردکننده هستید و برای کالای شما باید شناسه اختصاصی ایجاد شود، مسیر با پیدا کردن یک شناسه عمومی متفاوت است.

طبق اطلاع‌رسانی مربوط به فرایند شناسه‌ها، تولیدکنندگان و واردکنندگان کالا باید از طریق سامانه جامع تجارت برای دریافت شناسه کالا اقدام کنند.

فرایند کلی می‌تواند شامل مراحل زیر باشد:

  1. ورود به حساب کاربری مربوط به کسب‌وکار

  2. مراجعه به بخش مربوط به شناسه کالا

  3. انتخاب گروه و سرفصل کالایی

  4. ثبت مشخصات کالا

  5. ثبت اطلاعات تولیدکننده یا واردکننده

  6. تکمیل ویژگی‌های موردنیاز کالا

  7. ثبت درخواست

  8. بررسی و تأیید اطلاعات

  9. تخصیص شناسه کالا

جزئیات فرم‌ها و اطلاعات موردنیاز ممکن است براساس گروه کالایی متفاوت باشد.

برای مثال مشخصات موردنیاز یک دستگاه الکترونیکی با یک محصول غذایی یا کالای صنعتی یکسان نیست.

چگونه شناسه اختصاصی خدمت دریافت کنیم؟

برای خدمات نیز امکان تخصیص شناسه وجود دارد.

طبق اطلاعیه مربوط به فرایند دریافت شناسه، ارائه‌دهندگان خدمات برای اخذ شناسه خدمت از مسیر مرکز ملی شماره‌گذاری کالا و خدمات ایران اقدام می‌کنند.

در فرایند دریافت شناسه خدمت معمولاً باید اطلاعاتی مانند موارد زیر مشخص شود:

  • نوع خدمت

  • زمینه فعالیت

  • اطلاعات ارائه‌دهنده خدمت

  • دسته‌بندی خدمت

  • مشخصات موردنیاز برای شناسایی خدمت

پس از طی فرایند و ایجاد شناسه، اطلاعات مربوط باید مراحل لازم برای تعیین وضعیت مالیاتی و قرار گرفتن در فهرست شناسه‌های قابل استفاده در صورتحساب الکترونیکی را نیز طی کند.

چرا شناسه اختصاصی دریافت کرده‌ام ولی در سامانه مؤدیان پیدا نمی‌شود؟

این اتفاق ممکن است رخ دهد.

دریافت شناسه از مرجع مربوط لزوماً به معنی آن نیست که همان لحظه شناسه در فهرست قابل استفاده سامانه مؤدیان نمایش داده شود.

پس از ایجاد شناسه، اطلاعات باید در فرایندهای مربوط قرار گیرد و وضعیت مالیات بر ارزش افزوده آن نیز تعیین شود. سپس شناسه در سامانه شناسه کالا و خدمت قرار می‌گیرد و برای استفاده در سامانه مؤدیان در دسترس خواهد بود.

بنابراین اگر شناسه اختصاصی دریافت کرده‌اید اما هنگام ارسال فاکتور با خطای «شناسه نامعتبر» مواجه می‌شوید، ابتدا بررسی کنید که شناسه در فهرست شناسه‌های مالیاتی قابل استفاده قرار گرفته است یا خیر.

اگر شناسه اختصاصی کالا یا خدمت وجود نداشته باشد چه کنیم؟

این یکی از پرتکرارترین سؤالات سامانه مؤدیان است.

براساس اطلاعیه‌های سازمان امور مالیاتی، در صورتی که شناسه اختصاصی مربوط به کالا یا خدمت هنوز در سامانه قرار نگرفته باشد، امکان استفاده از شناسه عمومی مرتبط پیش‌بینی شده است.

اما باید دقت کنید که شناسه عمومی انتخاب‌شده واقعاً با گروه کالایی یا خدماتی شما مرتبط باشد.

نباید صرفاً برای اینکه صورتحساب بدون خطا ارسال شود، یک شناسه عمومی نامرتبط انتخاب کنید.

آیا فروشگاه‌ها هم باید شناسه اختصاصی دریافت کنند؟

نه همیشه.

فرض کنید شما یک فروشگاه هستید و کالایی را از تولیدکننده یا واردکننده خریداری و بدون تغییر ماهیت آن مجدداً می‌فروشید.

در چنین حالتی ممکن است کالای موردنظر از قبل دارای شناسه معتبر باشد و شما باید از همان شناسه مربوط به کالا استفاده کنید.

بنابراین این تصور که هر فروشنده باید برای تمام اجناس فروشگاه خودش شناسه اختصاصی جدید ایجاد کند درست نیست.

موضوع دریافت شناسه جدید بیشتر برای تولیدکننده، واردکننده یا ارائه‌دهنده خدمتی اهمیت دارد که نیازمند تخصیص شناسه برای کالا یا خدمت خود است.

فروشنده‌ای که کالای دیگران را توزیع می‌کند باید شناسه معتبر همان کالا را شناسایی و در اطلاعات محصول خود ثبت کند.

برای هر محصول باید یک شناسه جدا داشته باشیم؟

این موضوع به نوع شناسه بستگی دارد.

در مورد شناسه‌های اختصاصی، شناسه به مشخصات تعریف‌شده برای کالا یا خدمت مربوط است.

اما شناسه عمومی می‌تواند برای گروهی از کالاها یا خدمات مشابه مورد استفاده قرار گیرد.

به همین دلیل ممکن است در نرم‌افزار فروش شما چند محصول متفاوت، حسب ضوابط، به یک شناسه عمومی مرتبط باشند.

با این حال عنوان، گروه، ماهیت کالا یا خدمت و وضعیت مالیاتی باید با شناسه انتخاب‌شده سازگار باشد.

آیا می‌توان برای چند ردیف فاکتور از یک شناسه استفاده کرد؟

در مورد شناسه عمومی، ممکن است چند ردیف کالا یا خدمت در صورت انطباق با همان گروه از یک شناسه عمومی استفاده کنند.

اما انتخاب شناسه باید براساس ماهیت واقعی هر ردیف صورت گیرد.

برای مثال اگر یک شرکت خدمات مختلفی ارائه می‌کند که در گروه‌های خدماتی متفاوت قرار دارند، استفاده از یک شناسه واحد برای همه آنها فقط به دلیل ساده‌تر شدن صدور فاکتور روش مناسبی نیست.

هر خدمت باید به شناسه‌ای متصل شود که با ماهیت واقعی آن تطابق دارد.

تفاوت شناسه کالا و خدمت با شناسه یکتای حافظه مالیاتی چیست؟

این دو کاملاً متفاوت هستند.

شناسه کالا و خدمت مشخص می‌کند در یک ردیف صورتحساب چه کالا یا خدمتی فروخته شده است.

اما شناسه یکتای حافظه مالیاتی مربوط به حافظه مالیاتی و فرایند صدور صورتحساب توسط مؤدی است.

برای مثال ممکن است یک فاکتور شامل ۱۰ ردیف کالا باشد.

شناسه یکتای حافظه مالیاتی مربوط به ساختار صدور صورتحساب است، اما هرکدام از آن ۱۰ ردیف می‌تواند شناسه کالا یا خدمت مخصوص خود را داشته باشد.

تفاوت شناسه کالا و خدمت با شماره اقتصادی چیست؟

شماره اقتصادی مربوط به شخص یا کسب‌وکار است.

اما شناسه کالا و خدمت مربوط به موضوع معامله است.

برای مثال در یک صورتحساب:

شماره اقتصادی فروشنده مشخص می‌کند چه کسی فروشنده است.

شماره اقتصادی خریدار حسب نوع صورتحساب مشخص می‌کند چه کسی خریدار است.

شناسه کالا یا خدمت مشخص می‌کند چه چیزی فروخته شده است.

این سه مفهوم نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.

آیا نرخ مالیات بر ارزش افزوده به شناسه کالا و خدمت مرتبط است؟

بله، این یکی از مهم‌ترین دلایل انتخاب صحیح شناسه است.

در فهرست شناسه‌های کالا و خدمات، اطلاعات مربوط به وضعیت مالیات بر ارزش افزوده نیز درج می‌شود. سازمان امور مالیاتی اعلام کرده است که وضعیت شمول ارزش افزوده و اطلاعات مالیاتی مربوط به کالا و خدمت در سامانه شناسه‌ها قابل مشاهده است.

بنابراین اگر شناسه اشتباهی انتخاب کنید، ممکن است نرخ یا وضعیت مالیاتی مرتبط با آن نیز با محصول یا خدمت واقعی شما سازگار نباشد.

به همین دلیل در زمان تعریف محصولات در نرم‌افزار حسابداری، فقط نام شناسه را بررسی نکنید؛ وضعیت مالیاتی آن را نیز کنترل کنید.

نمونه کاربرد شناسه کالا در صورتحساب

فرض کنید یک شرکت سه نوع کالا می‌فروشد:

کالای اول: محصول A
شناسه کالا: شناسه مرتبط با محصول A

کالای دوم: محصول B
شناسه کالا: شناسه مرتبط با محصول B

کالای سوم: محصول C
شناسه کالا: شناسه مرتبط با محصول C

هنگام صدور صورتحساب الکترونیکی، نرم‌افزار باید برای هر ردیف شناسه متناسب با همان محصول را ارسال کند.

بنابراین بهتر است شناسه کالا از قبل در کارت یا تعریف هر محصول در نرم‌افزار حسابداری ذخیره شده باشد تا کاربر مجبور نباشد هنگام صدور هر فاکتور دوباره آن را وارد کند.

نمونه کاربرد شناسه خدمت

فرض کنید یک شرکت سه نوع خدمت ارائه می‌دهد:

  • طراحی نرم‌افزار

  • پشتیبانی

  • مشاوره

این شرکت نباید بدون بررسی فرض کند که هر سه خدمت الزاماً یک شناسه دارند.

ابتدا باید شناسه مرتبط با هر دسته خدمات بررسی شود و سپس شناسه مناسب در نرم‌افزار تعریف شود.

اگر برای یک خدمت شناسه اختصاصی معتبر وجود داشته باشد، آن شناسه مورد بررسی قرار می‌گیرد و اگر شناسه اختصاصی در دسترس نباشد، حسب ضوابط می‌توان شناسه عمومی مرتبط را بررسی کرد.

خطاهای رایج در انتخاب شناسه کالا و خدمت

بخش زیادی از مشکلات ارسال صورتحساب الکترونیکی به دلیل انتخاب نادرست شناسه رخ می‌دهد.

برخی از اشتباهات رایج عبارت‌اند از:

انتخاب شناسه صرفاً براساس شباهت نام

ممکن است دو شناسه نام مشابهی داشته باشند اما وضعیت مالیاتی یا گروه آنها متفاوت باشد.

استفاده از یک شناسه برای تمام کالاهای شرکت

اگر کالاها در گروه‌های متفاوت قرار دارند، استفاده از یک شناسه عمومی نامرتبط برای همه آنها می‌تواند نادرست باشد.

اشتباه گرفتن کد داخلی با شناسه مالیاتی

کد کالا در نرم‌افزار انبار با شناسه ۱۳ رقمی کالا و خدمت متفاوت است.

وارد کردن ناقص شناسه

شناسه باید دقیقاً مطابق اطلاعات معتبر ثبت شود.

استفاده از شناسه منقضی یا نامعتبر

قبل از اولین استفاده بهتر است وضعیت شناسه در فهرست موجود بررسی شود.

انتخاب نرخ مالیاتی متفاوت با اطلاعات شناسه

شناسه و نرخ مالیات باید با مشخصات واقعی کالا یا خدمت و اطلاعات معتبر مالیاتی هماهنگ باشند.

درخواست شناسه جدید در حالی که شناسه مناسب وجود دارد

همیشه ابتدا فهرست شناسه‌های موجود را بررسی کنید؛ ممکن است نیازی به ایجاد شناسه جدید نداشته باشید.

چگونه شناسه کالا و خدمات را در نرم‌افزار حسابداری تعریف کنیم؟

بعد از پیدا کردن شناسه صحیح، بهتر است آن را یک بار در اطلاعات پایه نرم‌افزار ثبت کنید.

برای هر کالا یا خدمت معمولاً می‌توان موارد زیر را تعریف کرد:

  • نام کالا یا خدمت

  • کد داخلی

  • شناسه ۱۳ رقمی کالا یا خدمت

  • واحد اندازه‌گیری

  • نرخ مالیات و عوارض

  • وضعیت معاف یا مشمول

  • قیمت

پس از این کار، هنگام صدور فاکتور نیازی نیست شناسه را به‌صورت دستی برای هر ردیف وارد کنید.

نرم‌افزار می‌تواند شناسه ذخیره‌شده در کارت کالا یا خدمت را به‌صورت خودکار در فایل صورتحساب قرار دهد.

این کار احتمال خطای انسانی را نیز کاهش می‌دهد.

چک‌لیست انتخاب شناسه صحیح

قبل از استفاده از یک شناسه، این موارد را کنترل کنید:

  1. آیا شناسه ۱۳ رقمی معتبر است؟

  2. آیا مربوط به کالا است یا خدمت؟

  3. آیا عنوان آن با فعالیت شما مطابقت دارد؟

  4. آیا شناسه عمومی است یا اختصاصی؟

  5. آیا شناسه اختصاصی مناسب‌تری برای محصول شما وجود دارد؟

  6. آیا وضعیت مالیات بر ارزش افزوده آن صحیح است؟

  7. آیا نرخ مالیاتی با وضعیت واقعی محصول مطابقت دارد؟

  8. آیا شناسه در فهرست قابل استفاده سامانه وجود دارد؟

  9. آیا همان شناسه در نرم‌افزار حسابداری شما ثبت شده است؟

  10. آیا قبل از ارسال انبوه فاکتورها، یک صورتحساب با آن شناسه با موفقیت ثبت شده است؟

جمع‌بندی

شناسه کالا و خدمت یکی از اطلاعات اصلی موردنیاز برای صدور صورتحساب الکترونیکی در سامانه مؤدیان است.

این شناسه یک کد ۱۳ رقمی است که برای هر ردیف کالا یا خدمت در صورتحساب درج می‌شود و به شناسایی استاندارد موضوع معامله کمک می‌کند.

شناسه‌ها به دو گروه مهم عمومی و اختصاصی تقسیم می‌شوند. شناسه عمومی یک گروه کلی از کالاها یا خدمات را پوشش می‌دهد، در حالی که شناسه اختصاصی برای شناسایی دقیق‌تر کالا یا خدمت استفاده می‌شود.

برای شروع، بهتر است ابتدا فهرست شناسه‌های موجود را بررسی کنید. اگر شناسه مناسب وجود داشته باشد، معمولاً نیازی به ایجاد شناسه جدید نیست.

در صورت نیاز به شناسه اختصاصی، تولیدکنندگان و واردکنندگان کالا از مسیر سامانه جامع تجارت و ارائه‌دهندگان خدمات از مسیر مربوط به مرکز ملی شماره‌گذاری کالا و خدمات ایران اقدام می‌کنند.

همچنین اگر شناسه اختصاصی مرتبط هنوز در سامانه قابل استفاده نباشد، طبق اطلاعیه‌های سازمان امور مالیاتی امکان استفاده از شناسه عمومی مرتبط پیش‌بینی شده است.

مهم‌ترین نکته این است که هنگام انتخاب شناسه فقط به نام کالا یا خدمت توجه نکنید. نوع شناسه، تطابق آن با فعالیت، وضعیت مشمولیت و نرخ مالیات بر ارزش افزوده نیز باید بررسی شود؛ زیرا انتخاب شناسه نامناسب می‌تواند هنگام ارسال صورتحساب به سامانه مؤدیان باعث خطا یا ثبت اطلاعات مالیاتی نادرست شود.

به‌روزرسانی محتوای مالیاتی: ۱۴۰۵

سؤالات متداول

شناسه کالا و خدمت چیست؟
شناسه کالا و خدمت یک کد استاندارد ۱۳ رقمی است که برای شناسایی کالا یا خدمت در صورتحساب الکترونیکی استفاده می‌شود. برای هر ردیف صورتحساب باید شناسه مرتبط با همان کالا یا خدمت درج شود.
شناسه کالا و خدمت را از کجا بگیریم؟
ابتدا باید فهرست شناسه‌های موجود در سامانه رسمی شناسه کالا و خدمت سازمان امور مالیاتی بررسی شود. اگر شناسه مناسب موجود باشد، از همان شناسه استفاده می‌شود. در صورت نیاز به شناسه اختصاصی جدید، مسیر دریافت براساس کالا یا خدمت متفاوت است.
شناسه عمومی کالا چیست؟
شناسه عمومی کدی است که برای یک گروه کلی از کالاها تعریف شده و در صورت انطباق می‌تواند برای کالاهای آن گروه استفاده شود.
شناسه اختصاصی چیست؟
شناسه اختصاصی برای شناسایی دقیق‌تر یک کالا یا خدمت ایجاد می‌شود و جزئیات بیشتری نسبت به شناسه عمومی دارد.
آیا می‌توان از شناسه عمومی استفاده کرد؟
طبق اطلاعیه سازمان امور مالیاتی، در صورت نبود شناسه اختصاصی کالا یا خدمت امکان استفاده از شناسه عمومی مرتبط پیش‌بینی شده است.
شناسه کالا چند رقمی است؟
شناسه کالا یا خدمت مورد استفاده در صورتحساب الکترونیکی ۱۳ رقمی است.
برای دریافت شناسه اختصاصی کالا به کجا مراجعه کنیم؟
براساس راهنمای فرایند شناسه‌ها، تولیدکنندگان و واردکنندگان کالا برای دریافت شناسه کالا از مسیر سامانه جامع تجارت اقدام می‌کنند.
برای دریافت شناسه خدمت چه کار کنیم؟
ارائه‌دهندگان خدمات برای اخذ شناسه خدمت از مسیر مرکز ملی شماره‌گذاری کالا و خدمات ایران اقدام می‌کنند. پس از طی مراحل و تعیین وضعیت مالیاتی، شناسه قابل استفاده در فهرست مربوط قرار می‌گیرد.
چرا شناسه‌ای که تازه دریافت کرده‌ام در سامانه پیدا نمی‌شود؟
پس از ایجاد شناسه، ممکن است لازم باشد مراحل مربوط به تعیین مشمولیت و نرخ مالیات بر ارزش افزوده و بارگذاری اطلاعات انجام شود. بنابراین ممکن است بین دریافت شناسه و نمایش آن در سامانه قابل استفاده فاصله وجود داشته باشد.
آیا برای هر فاکتور باید شناسه جدید بگیریم؟
خیر. شناسه متعلق به کالا یا خدمت است، نه فاکتور. پس از تعریف شناسه صحیح برای یک کالا یا خدمت، می‌توان همان شناسه را در صورتحساب‌های بعدی مربوط به همان قلم استفاده کرد؛ تا زمانی که همچنان معتبر و منطبق با کالا یا خدمت باشد.
آیا فروشنده باید برای کالاهای خریداری‌شده شناسه جدید بگیرد؟
نه لزوماً. اگر کالا از قبل دارای شناسه معتبر باشد، فروشنده باید شناسه مربوط به همان کالا را شناسایی و استفاده کند. ایجاد شناسه اختصاصی جدید بیشتر برای تولیدکننده یا واردکننده کالا موضوعیت دارد.

بیشتر درباره فاکتور و سامانهٔ مؤدیان

همه مقالات این دسته
نوتراز

حسابداری هوشمند را رایگان شروع کنید

حساب رایگان بسازید و اولین فاکتورتان را در چند دقیقه صادر کنید.